Türkiye’nin henüz tam olarak ekonomik, sosyal ve siyasal sorunlarını çözememiş olması ve gelişmekte olan ülke liginden gelişmiş ülke ligine atlayamamış olması seçimleri ve dolayısı ile liderleri doğrudan önemli konuma getirmektedir. Bu durumun en önemli yansımalarından birisi olarak Türkiye’de seçimler ve seçim süreçleri önemli ölçüde takip edilmekte ve büyük bir umut bağlanmaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak da seçimlere katılım oranları gelişmiş ülke olarak adlandırılan ülkelerden daha yüksek bir oranda ortaya çıkmaktadır. İlgili çalışma 1982 Anayasası kapsamında 2023 yılı dahil olmak üzere gerçekleşmiş olan milletvekili genel seçim sonuçları üzerinden seçmen tercihlerinin meclise nasıl yansıdığını incelemeyi amaçlamaktadır. Mevcut seçim sistemi ve anayasanın ‘temsilde adalet’ kavramına uygun bir biçimde seçim sonuçlarının yansıyıp yansımamasına katkı sağlayıp sağlamadığı incelenmektedir. Bu kapsamda ilgili dönem içerisinde gerçekleşmiş olan 12 milletvekili genel seçimi sonuçları parti oylarından bağımsız olarak katılım oranı ve katılım oranı içerisinde bulunan oyların meclise yansıması üzerinden değerlendirilmiştir. Bu çerçevede oyların meclise ve dolayısı ile temsiliyete yansıyıp yansımasının nedenleri anlaşılmaya çalışılmış ve bu nedenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar, temsilde adalet noktasında zaman içerisinde ilerleme olsa da sistem henüz tam olarak yenilenmemiştir. Bunlar arasında baraj sisteminin güncellenmesi, parlamento dağılımında Türk heyetinin açılması gibi alanların genişletilmesi, temsil oranının artırılması ve demokratik katılımın güçlendirilmesi bulunuyor.
Abstract
Elections and electoral processes in Türkiye are subject to significant scrutiny and are linked to considerable optimism. As a result, voter turnout rates in Türkiye exceed those of countries categorized as developed. This study examines the reflection of voter preferences in parliament as evidenced by the results of parliamentary general elections conducted under the 1982 Constitution, including the year 2023. This study examines the extent to which the existing electoral system and constitution influence the alignment or misalignment of election outcomes with the principle of 'justice in representation.' The analysis encompassed 12 parliamentary general elections conducted during the specified period, assessing not only party votes but also voter turnout rates and the representation of votes relative to voter turnout. Efforts were undertaken to analyze the factors influencing the reflection or non-reflection of votes in parliament and representation, alongside proposed solutions to address these factors. The findings suggest that, despite advancements in equitable representation, the system remains only partially reformed. Proposed solutions involve updating the threshold system, expanding areas such as parliamentary composition, increasing representation rates, and enhancing democratic participation.
Künye
Demirkol, F. (2025). Reflecting Parliamentary Public Opinion on General Election Results and Justice in Representation: 1982-2023. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 8(2), 91-102.
Anahtar Kelimeler
Seçmen Davranışı, Siyaset Bilimi, Temsilde Adalet, Türk Siyasi Hayatı
Keywords
Political Science, Representative Behaviour, Representative Justice, Turkish Political Life
